Thay đổi cách xác định mức lương tối thiểu trong doanh nghiệp (P.2)

Để khắc phục được tình trạng đó, hiện Bộ Nội vụ và Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đang xây dựng đề án Cải cách chính sách quản lý tiền lương, BHXH và ưu đãi người có công theo định hướng điều chỉnh mức LTT khu vực hưởng lương từ ngân sách nhà nước theo lộ trình tiến tới bảo đảm nhu cầu tối thiểu của người hưởng lương gắn với đổi mới hoạt động sự nghiệp công và phù hợp với khả năng nền kinh tế. Đồng thời, từng bước mở rộng quan hệ LTT - trung bình - tối đa cho phù hợp với quan hệ thị trường; trên cơ sở đó, hoàn thiện hệ thống thang, bậc lương và các chế độ phụ cấp. Áp dụng một bảng lương chung, thực hiện chính sách đặc thù ngành nghề bằng chế độ phụ cấp; nghiên cứu, mở rộng khoảng cách giữa các bậc lương cho phù hợp…

Cần xác định nhu cầu sống tối thiểu

Theo TS Đặng Quang Vinh, Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM), việc thực hiện cải cách quan ly tien luong vùng đang tăng nhanh và tốc độ tăng nhanh hơn nhiều so với tốc độ tăng năng suất lao động. Trong khi Luật Lao động quy định mỗi năm điều chỉnh tăng lương tối thiểu một lần và tổng thu nhập của NLĐ đã cao hơn mức lương tối thiểu, thì hiện chưa có sự rõ ràng, thống nhất về nhu cầu sống tối thiểu của NLĐ và gia đình họ.

"Vì vậy, cần xác lập nguyên tắc xác định LTT trên cơ sở tăng năng suất lao động và lạm phát; làm rõ sự khác biệt giữa LTT và và thu nhập thực tế của NLĐ, thống nhất cách đo lường mức sống của từng vùng", ông Vinh kiến nghị.

Có cùng quan điểm về việc quy định các tiêu chí để xác định nhu cầu sống tối thiểu, ông Lê Đình Quảng - Phó Trưởng ban Quan hệ lao động, Tổng LĐLĐ Việt Nam nhấn mạnh, hiện pháp luật chưa quy định các tiêu chí cụ thể để xác định "nhu cầu sống tối thiểu của NLĐ và gia đình họ" cũng như cơ quan có thẩm quyên công bố "nhu cầu sống tối thiểu". Hệ lụy của bất cập này dẫn đến tình trạng mỗi năm các cơ quan chức năng khác nhau lại đưa ra những con số khác nhau về "nhu cầu sống tối thiểu".

Cho ý kiến về việc xây dựng Đề án về cải cách chính sách quản lý tiền lương đối với cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang và người lao động trong các doanh nghiệp, nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ Thang Văn Phúc cho rằng, hệ thống thang, bảng lương, mức lương, các loại phụ cấp theo lương hiện nay ngày càng tỏ ra bất cập, không phản ánh đúng thực chất về vị trí việc làm của người cán bộ, công chức… Đồng thời, việc xác định thế nào là nhu cầu sống tối thiểu của người lao động cũng là chuyện cần phải xác định lại cho rõ.

"Vì vậy, gọi là đề án về cải cách chính sách tiền lương đối với cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang và người lao động trong các DN nhưng theo tôi, thực chất của đề án này là xây dựng lại thang, bảng lương và hệ thống các loại phụ cấp. Vì vậy, phải có một cách tiếp cận mới. Cụ thể, tiền lương công chức hiện nay phải đặt trong tương quan với tiền lương chung, bằng mức trung bình khá của DN. Phải tính đúng, tính đủ và tạo được giá trị của lao động trí óc, đảm bảo cho công chức đủ sống và có tích lũy. Việc giải bài toán lương công chức bằng cách tăng lương tối thiểu là chưa chuẩn. Bởi không thể đặt lương công chức ngang với lương của những lao động bình thường. Trong khi đó, hiện nay, tiền lương và thu nhập trong khu vực công không thu hút được người tài thực sự", ông Thang Văn Phúc nhấn mạnh.